Tego dnia w Krakowie
1942. Nocą z 27 na 28 października Niemcy rozpoczęli drugą wielką akcję deportacyjną w krakowskim getcie. Plac przy placówce „Zgody” (dziś Plac Bohaterów Getta) zapełnił się ludźmi wypędzonymi z domów, a selekcji dokonywali funkcjonariusze SS i policji, wspierani przez żydowską policję porządkową. Do obozu zagłady w Bełżcu wywieziono około siedmiu tysięcy osób, kilka tysięcy – w tym dzieci z gettowego sierocińca przy ulicy Józefińskiej – zamordowano na miejscu. Po tych dniach getto zostało zredukowane do tak zwanego getta szczątkowego, a jego teren skurczył się do kilku ulic wokół Zgody.
1918. W ostatnich dniach października 1918 roku, gdy rozpad monarchii austro-węgierskiej stawał się faktem, w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna – pierwsza polska władza w Galicji. Instytut Pamięci Narodowej podaje, że ukonstytuowała się 27 października, inne opracowania jako datę zebrania założycielskiego w krakowskim magistracie wskazują 28 października. Na jej czele stanął Wincenty Witos; komisja przejęła administrację nad prowincją i przygotowywała ją do wejścia w skład odrodzonej Rzeczypospolitej.
Ciekawostka
Nie każdy zdążył uciec z getta przed deportacją. Anna Feuerstein, dwudziestoparoletnia opiekunka w sierocińcu przy Józefińskiej, mogła wyprowadzić dzieci za mury i ocalić życie – została z nimi. „Z dziećmi była dwadzieścia kilka lat i w takiej chwili zostanie z nimi” – tak jej decyzję opisują autorzy wystawy plenerowej Muzeum Krakowa „Nie było domu, gdzie by nie zabrano kogoś z najbliższych”, którą w 2024 roku można było oglądać na Placu Bohaterów Getta.
Źródło: Dzieje.pl – wyszukiwanie Kraków; Muzeum Krakowa – kalendarium; Wikipedia (pl)
Komentarze