Tego dnia w Krakowie
Piątego listopada 1370 roku, o wschodzie słońca, zmarł w Krakowie Kazimierz III Wielki — ostatni władca z dynastii Piastów na polskim tronie. Król, który „zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną", odszedł po ciężkim upadku z konia. Władzę po nim objął wkrótce jego siostrzeniec Ludwik Węgierski, choć koronacja odbyła się dopiero 17 listopada. Dla miasta był to moment przełomowy: Kraków żegnał monarchę, który uczynił go stolicą Europy Środka.
Dokładnie czterysta dwadzieścia trzy lata później, 5 listopada 1893 roku, Kraków ponownie żegnał wielkiego człowieka. Tego dnia odbył się pogrzeb Jana Matejki, zmarłego cztery dni wcześniej twórcy „Bitwy pod Grunwaldem". Kondukt wyszedł z bazyliki Mariackiej, a nad miastem bił Dzwon Zygmunt. Tysiące krakowian szło za trumną na cmentarz Rakowicki, gdzie malarz spoczął w alei zasłużonych.
A 5 listopada 1918 roku miasto żyło już inną historią. Gazeta „Czas" donosiła o powstawaniu w Krakowie nowej władzy — okręgowej reprezentacji ludowców i socjalistów, która ogłaszała uniezależnienie się od Warszawy. W Galicji Wschodniej trwał tymczasem otwarty spór: Lwów podzielił się na część polską i ukraińską, a Przemyśl przechodził z rąk do rąk.
Ciekawostka
W tych samych dniach 1918 roku, jak odnotowywała prasa, pod Granicą rozgrabiono czterysta wagonów żywności — stratę szacowano na ponad sześćdziesiąt milionów koron. Kraków wchodził w niepodległość z pustymi magazynami i pełnymi obaw.
Źródło: Dzieje.pl, Radio Kraków, Wikipedia (pl)
Komentarze