Historia

1902: urodził się Antoni Kocjan

12 sierpnia 1902 roku w Skalskiem (dziś dzielnica Olkusza) urodził się Antoni Kocjan — konstruktor szybowców, pilot i współpracownik wywiadu AK, bohater rozpoznania rakiet V-1 i V-2.

Redakcja Krazeta12.08.2026ok. 1 min czytania

Lead

12 sierpnia 1902 roku w Skalskiem (dziś dzielnica Olkusza) urodził się Antoni Kocjan — konstruktor szybowców, pilot i współpracownik wywiadu AK, bohater rozpoznania rakiet V-1 i V-2.

Tego dnia w Krakowie

1902 — narodziny konstruktora szybowców

Antoni Kocjan przyszedł na świat we wsi Skalskie, obecnie części Olkusza. Po maturze w olkuskim Gimnazjum im. Kazimierza Wielkiego studiował na Politechnice Warszawskiej. Skonstruował serię szybowców szkolnych i wyczynowych — „Czajkę", „Wronę", „Komara", „Srokę" i „Orlika" — które stanowiły podstawę polskiego szkolnictwa szybowcowego przed II wojną światową i były produkowane także za granicą.

1940–1944 — żołnierz podziemia

Kocjan był żołnierzem ZWZ i AK oraz członkiem organizacji wywiadowczej „Muszkieterzy". W 1940 roku trafił do KL Auschwitz (nr 4267), skąd zwolniono go po dziesięciu miesiącach. Wniósł duży wkład w rozpoznanie niemieckiego ośrodka badań rakietowych w Peenemünde i rozpracowanie pocisków V-1 i V-2. Został zamordowany 13 sierpnia 1944 roku w grupie ostatnich więźniów Pawiaka.

2023 — wystawa w Krakowie

W marcu 2023 roku Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie otworzyło wystawę „Antoni Kocjan i jego konstrukcje" oraz zorganizowało konferencję „Antoni Kocjan – pilot, konstruktor, bohater". Rekonstruowany dom rodzinny Kocjana („Chata Kocjana") znajduje się na wzgórzu zamkowym w Rabsztynie koło Olkusza.

Ciekawostka

Na zmodyfikowanym „Orliku 2" Kocjana amerykański szybownik Paul McCready ustanowił w 1948–1949 roku światowy rekord wysokości 9600 m.