Kraków 19 września: król, tumult i wybory

19 września wraca w kalendarium Krakowa kilkoma epizodami odległymi o stulecia – od dramatycznej decyzji Jana Kazimierza w czasie potopu szwedzkiego po pierwsze wolne wybory III Rzeczypospolitej.

Tego dnia w Krakowie

1655 – Do Krakowa przybył król Jan Kazimierz, rozbity 16 września pod Żarnowem przez wojska Karola X Gustawa. Wraz z nim weszły do miasta resztki wojsk i pospolite ruszenie, które Kraków musiał utrzymać. Król początkowo zamierzał osobiście bronić stolicy, ale senatorowie wyperswadowali mu ten pomysł; miasto opuścił w nocy z 24 na 25 września. Nazajutrz Szwedzi rozpoczęli oblężenie, które trwało do 13 października, a kapitulację podpisano 17 października. Bronił się Stefan Czarniecki, mając około 2200 żołnierzy, 2300 mieszczan i studentów oraz 160 dział.

1579 – Uczniowie krakowskich szkół katolickich wybili okna kościoła ewangelickiego przy ulicy św. Jana. Był to kolejny akt zamieszek antyprotestanckich, które od tumultu z 1574 roku nękały niewielki zbór luterański w Krakowie.

1993 – W przedterminowych wyborach parlamentarnych zwyciężył Sojusz Lewicy Demokratycznej, zdobywając 171 mandatów przed PSL (132) i Unią Demokratyczną (74). Frekwencja wyniosła 52,1 procent.

Ciekawostka

Na kilka tygodni przed oblężeniem 1655 roku królowa Ludwika Maria oddała część własnych klejnotów na wzmocnienie miejskich fortyfikacji. Pracami kierował inżynier miejski Izydor Affaita, a biskup Piotr Gembicki wystawił ze swoich dóbr trzystu zbrojnych.

Źródła

• Muzeum Krakowa – kalendarium
• Wikipedia (pl) – Kalendarium historii Krakowa
• Wikipedia (pl) – Oblężenie Krakowa (1655)
• dzieje.pl – historia Krakowa