25 września 1655: Szwedzi oblegają Kraków

25 września 1655 roku zaczął się w Krakowie jeden z najcięższych epizodów potopu szwedzkiego.

Tego dnia w Krakowie

25 września 1655 r. wojska Karola X Gustawa podeszły pod miasto i zaatakowały Kazimierz. Po zdobyciu go Szwedzi splądrowali przedmieście i wdarli się aż do Bramy Grodzkiej, ale silny kontratak zorganizowany przez Stefana Czarnieckiego zmusił ich do odwrotu i uniemożliwił zajęcie Krakowa z marszu. Rozpoczęło się regularne oblężenie połączone z ostrzałem artyleryjskim.

Obroną dowodził kasztelan kijowski Stefan Czarniecki. Miał do dyspozycji 2200 żołnierzy wojsk regularnych, 2300 mieszczan i studentów oraz 160 dział. Odwrót króla Jana Kazimierza i klęska wojsk koronnych pod Wojniczem przekreśliły nadzieję na odsiecz. Oblężenie trwało do 13 października, a umowę kapitulacyjną podpisano 17 października 1655 r.

Tego samego dnia, 25 września 1921 r., we Lwowie ukraiński nacjonalista Stepan Fedak oddał strzały w kierunku samochodu, do którego wsiadali Józef Piłsudski i wojewoda Kazimierz Grabowski. Zamach się nie powiódł, a sprawcę skazano na sześć lat więzienia.

Nocą z 25 na 26 września 1953 r. władze komunistyczne aresztowały prymasa Stefana Wyszyńskiego wraz z arcybiskupem Antonim Baraniakiem.

Ciekawostka

Najbardziej przeciwni kapitulacji Krakowa w 1655 r. byli profesorowie Akademii Krakowskiej. Czarniecki, raniony kulą muszkietową w policzek, nie zrezygnował z codziennego objeżdżania wałów. Karol X Gustaw o mało nie przypłacił życiem brawury pod Bramą Floriańską — ubito mu konia.

Źródła

• Wikipedia (pl): „Oblężenie Krakowa (1655)”
• Wikipedia (pl): „25 września”