Rocznice 8 października: Malczewski i portret własny
8 października to data, która w dziejach Krakowa zapisała się kilkoma mocnymi kartami — od śmierci jednego z najważniejszych polskich malarzy po wystawę, która przeszła do historii muzealnictwa.
Tego dnia w Krakowie
W 1929 roku zmarł w Krakowie Jacek Malczewski, malarz i rysownik, którego obrazy zainicjowały w młodopolskim malarstwie nurt symbolizmu. Twórca słynnych cykli z błąkającymi się postaciami powstańców i nimf pozostawił po sobie dzieło, które do dziś wyznacza kanon polskiej sztuki przełomu XIX i XX wieku.
W 1979 roku w Muzeum Narodowym w Krakowie otwarto wystawę „Polaków portret własny” — monumentalną ekspozycję przygotowaną według scenariusza Marka Rostworowskiego. Pokazywała, jak przez stulecia Polacy widzieli samych siebie, i zapisała się w pamięci widzów oraz krytyki jako wydarzenie wyjątkowe, wielokrotnie przywoływane w badaniach historyków sztuki.
Znacznie wcześniej, w 1473 roku, właśnie w Krakowie zmarł Jan Gruszczyński, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski — jedna z kluczowych postaci polityki kościelnej XV stulecia.
Ciekawostka
Wystawa „Polaków portret własny” nie otworzyła się przypadkiem. Muzeum Narodowe w Krakowie powołano uchwałą Rady Miasta 7 października 1879 roku, a więc ekspozycja zainaugurowana dzień po rocznicy trafiła dokładnie w setną rocznicę istnienia instytucji.
Źródła
- Dzieje.pl – kalendarz historyczny, 8 października: https://dzieje.pl/kalendarz-historyczny/8/10
- Muzeum Narodowe w Krakowie – historia: https://mnk.pl/o-muzeum/historia/