wydanie archiwalne

W niedzielę 18 października odbędzie się 17. Akcja Sprzątania „Czysta Dłubnia”. Uczestnicy spotkają się o godz. 11.00 nad Zalewem Nowohuckim, by wspólnie zadbać o tereny wzdłuż rzeki Dłubni i w jej sąsiedztwie.

Organizatorzy przygotowali dwie możliwości zaangażowania się w sprzątanie. Pierwsza to spacer wyznaczoną trasą o długości około 2,5 kilometra. Druga – praca na wskazanym obszarze o powierzchni ponad 5 hektarów, obejmującym tereny nad Dłubnią na końcu ul. Wojciechowskiego, okolice basenu Wandzianka oraz obszar wzdłuż Zalewu Nowohuckiego.

Na miejscu uczestnicy otrzymają worki i rękawice oraz poznają przebieg tras i lokalizację punktów pozostawiania zapełnionych worków. Finał wydarzenia zaplanowano około godz. 13.30 na terenie basenu Wandzianka, gdzie odbędzie się spotkanie przy ognisku z ciepłym posiłkiem i konkursem. Organizatorzy zachęcają, by przynieść własny kubek, miskę i sztućce.

Źródło: Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie

Trwa wyłanianie wykonawcy robót budowlanych i nasadzeń zieleni wraz z pielęgnacją związanych z budową Parku przy Forcie w Bronowicach, Etap IV. Oferty można składać do 19 października 2026 roku.

Budynek zostanie przebudowany i zyska nowe życie jako część strefy sportu i rekreacji. Powstanie w nim wielofunkcyjne boisko z bezpieczną nawierzchnią EPDM, a pozostała część przestrzeni zostanie przeznaczona na strefę wypoczynku uzupełnioną zielenią i stołami piknikowymi. W budynku znajdą się także toalety oraz pomieszczenie techniczne. Tuż obok powstanie wybieg dla psów.

Kompleksowo zagospodarowana zostanie przestrzeń rampy kolejowej. Pojawią się drewniane tarasy, zestaw urządzeń interaktywnych dla dzieci, leżaki na torach kolejowych, ścieżka zdrowia z urządzeniami sportowymi, oświetlenie rampy oraz malowidła na jej nawierzchni. Dzięki temu miejsce zyska nową, funkcjonalną formę, tworząc przyjazną przestrzeń do aktywnej zabawy i wypoczynku.

Źródło: Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie

Małopolskie Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego to jedna z najważniejszych placówek badawczych na mapie krakowskiej nauki, gdzie wiedza przekłada się na rozwiązania dla medycyny, przemysłu i ochrony środowiska. Jednostka koncentruje się na naukach o życiu – Life Science – i nie prowadzi regularnych zajęć licencjackich czy magisterskich; jej podstawą są projekty badawcze i rozwój technologii.

Obecnie w Centrum działa 20 grup badawczych, tworzonych przez około 40 badaczy. Wraz z doktorantami, technikami i administracją społeczność MCB UJ liczy niespełna 200 osób, a około 30 proc. pracowników stanowią osoby spoza Polski, reprezentujące ponad 20 narodowości.

Jednym z filarów działalności są pracownie usługowe, tzw. core facilities – nowoczesna infrastruktura udostępniana wielu zespołom, co pozwala lepiej wykorzystać kosztowną aparaturę. Centrum współpracuje z Narodowym Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS oraz JCET, a wspólnie prowadzą program kształcenia Nauki Biomedyczne w Szkole Doktorskiej Nauk Ścisłych i Przyrodniczych.

Badania obejmują wirusologię, w tym białka koronawirusa, oraz prace nad nowymi klasami antybiotyków w odpowiedzi na narastającą antybiotykooporność. MCB UJ rozwija też terapie spersonalizowane we współpracy z Collegium Medicum UJ i Szpitalem Uniwersyteckim w Krakowie, a także projekt fabryki Gaia AI realizowany z Cyfronetem.

W tym miesiącu działalność rozpoczęła nowa grupa badawcza Membrane Protein Biology, którą poprowadzi prof. Bert van den Berg – przez 13 lat związany z Newcastle University, do Krakowa przenosi się z uzyskanym rok wcześniej grantem ERC Advanced Grant. To kolejny sygnał, że krakowski ekosystem naukowy przyciąga naukowców o międzynarodowej renomie.

Źródło: Oficjalny serwis miejski – Biznes w Krakowie (dlabiznesu.krakow.pl), Małopolskie Centrum Biotechnologii UJ

14 października to w kalendarium Krakowa dzień wyjątkowo gęsty: miasto stawało wtedy w ogniu walki o koronę, a jego biskup trafiał do rosyjskiej niewoli.

1767 – Na rozkaz rosyjskiego posła Nikołaja Repnina, w trakcie obrad sejmu repninowskiego, porwano przywódców opozycji, wśród nich biskupa krakowskiego Kajetana Ignacego Sołtyka. Senatorów wywieziono do Kaługi; powrócili dopiero w 1773 roku. Wydarzenie stało się jednym z impulsów do zawiązania konfederacji barskiej.

1773 – Sejm Rozbiorowy powołał Komisję Edukacji Narodowej, pierwszą w Europie władzę oświatową o charakterze współczesnego ministerstwa. Komisja przejęła majątki skasowanego zakonu jezuitów, a w latach 1777–1780 Hugo Kołłątaj przeprowadził z jej ramienia reformę Akademii Krakowskiej.

KEN zarządzała Biblioteką Załuskich, uznawaną za pierwszą polską bibliotekę publiczną i poprzedniczkę Biblioteki Narodowej. To dzięki pracom Komisji język polski stał się osobnym przedmiotem nauczania — wcześniej traktowano go wyłącznie jako narzędzie.

Źródła

• Wikipedia (pl): Komisja Edukacji Narodowej
• Wikipedia (pl): Oblężenie Krakowa (1587)
• Wikipedia (pl): Kajetan Ignacy Sołtyk

Cracovia zaprezentowała trzeci, dedykowany komplet strojów na sezon 2026/2027. Jasnoniebieska koszulka jest hołdem dla św. Jana Pawła II, wielkiego kibica „Pasów”, którego losy przez lata były związane z krakowskim klubem.

Barwa nawiązuje do wód Zakrzówka, gdzie Karol Wojtyła pracował w kamieniołomie w latach 1940–1941. Na karku koszulki znalazło się nawiązanie do papieża, a klub przypomina o szczególnej więzi łączącej go z Cracovią.

To nie pierwszy gest pamięci. W 1996 roku, z okazji 90-lecia klubu, delegacja odwiedziła Jana Pawła II w Watykanie i przekazała mu dożywotni karnet na mecze. Kolejna wizyta odbyła się 3 stycznia 2005 roku — kapitan Piotr Bania wręczył wówczas papieżowi koszulkę z nazwiskiem „Karol Wojtyła” i numerem 1.

Od tego czasu jedynka pozostaje zastrzeżonym numerem i symbolem wyjątkowej relacji między papieżem a Cracovią. Komplet upamiętniający Wielkiego Kibica jest dostępny w klubowym sklepie, a drużyna wystąpi w nim podczas meczu z Legią Warszawa.

Źródło: KS Cracovia (cracovia.pl)

RKS Garbarnia Kraków ogłosiła rozpoczęcie współpracy z Decathlonem, który zostaje oficjalnym partnerem technicznym klubu z Ludwinowa. Od teraz zawodnicy „Brązowych” będą występować w strojach i sprzęcie dostarczanym przez nowego partnera.

Porozumienie zbiega się z jubileuszowym sezonem — w 2026 roku Garbarnia obchodzi 105-lecie istnienia. Z tej okazji klub przygotował komplet meczowy, który ma przypominać o korzeniach i największych triumfach. Charakterystyczny brązowo-biały pasiak nawiązuje do historycznych krojów.

Na rękawie koszulki znalazła się jubileuszowa naszywka „105 lat” oraz gwiazdka z datą 1931, upamiętniająca mistrzostwo Polski zdobyte przez Garbarnię. Pod kołnierzem i na dole pleców umieszczono hasło „Duma Ludwinowa” oraz nazwę dzielnicy Krakowa, z którą klub związany jest od 1921 roku.

Klub podkreśla, że nowy partner od lat wspiera sport na każdym poziomie — od pierwszych treningów po rozgrywki ligowe. Władze Garbarni dziękują marce Decathlon za zaufanie w tak ważnym, jubileuszowym momencie historii.

Źródło: RKS Garbarnia Kraków (garbarnia.krakow.pl)

Międzynarodowe Targi HORECA i Międzynarodowe Targi Wina ENOEXPO odbędą się w dniach 4–6 listopada 2026 roku w EXPO Kraków. Po raz pierwszy oba wydarzenia połączą przestrzenie wystawiennicze w jedną całość.

Organizatorzy tłumaczą zmianę potrzebą łatwiejszego łączenia produktów i tworzenia kompleksowych ofert. Nowa identyfikacja wizualna z motywem deski łączy barwy obu targów, a hasło brzmi: „SERwujemy najlepsze doświadczenia”. W programie znajdą się szkolenia, masterclassy i konkursy branżowe.

Wśród nowości jest konkurs gastronomiczny dla szkół oparty na lokalnych produktach oraz Forum Gościnności Lokalnej skierowane do sektora hotelowego z południa kraju, przygotowane z firmą szkoleniową Hotele Plus. Stałym elementem pozostają konkursy winiarskie o Medale ENOEXPO, w których zgłoszenia trwają do 30 września, a obrady jury zaplanowano na 5 października.

Udział w targach dla profesjonalistów z branży jest bezpłatny po wcześniejszej rejestracji. Targi w Krakowie notują rosnący udział wystawców oraz grup odwiedzających, m.in. z Czech i Słowacji.

Źródło: HORECA – Międzynarodowe Targi dla Hoteli i Gastronomii

Jubileuszowa, 15. edycja Patchlab Digital Art Festival odbędzie się w Krakowie w dniach 15–18 października pod hasłem „Dream Sim”. Festiwal od 2012 roku prezentuje zjawiska na styku sztuki, nauki i nowych technologii.

Program wypełnią wystawy, performanse audiowizualne, doświadczenia VR i XR oraz projekty wykorzystujące sztuczną inteligencję. Część prac pokazana zostanie w Polsce po raz pierwszy. Wystawa główna „Dream Sim” zajmie Galerię Pałacu Potockich, a jej osią jest pytanie o granicę między rzeczywistością, symulacją a imitacją ludzkiego doświadczenia.

Wśród wydarzeń znalazły się m.in. immersyjne doświadczenie VR „Dark Rooms” w Pałacu Potockich, kinetyczna instalacja „Punkt krytyczny” Yiannisa Kranidiotisa w MOCAK-u oraz praca „Guanaquerx” Pauli Gaetano Adi, laureatki Grand Prix Ars Electronica 2025, w Aptece Designu. Koncerty AVnocy odbędą się w Muzeum Manggha i klubie Hevre+1, a w Cricotece zobaczymy taneczny performans „Onirica” z obrazem generowanym na żywo przez AI.

Festiwalowym wydarzeniom towarzyszy publikacja „THE BOOK. Patchlab Digital Art Festival 2012–2026”, podsumowująca piętnaście edycji wydarzenia.

Źródło: Krakowskie Biuro Festiwalowe (kbf.krakow.pl)

Sanki wykonane w Hucie im. Lenina, dżinsy z Pewexu, magnetofon Unitra, kaseta Maanamu czy karoseria „Malucha” — Muzeum Nowej Huty, oddział Muzeum Krakowa, poszukuje eksponatów i pamiątek na przyszłą wystawę stałą o Nowej Hucie i jej mieszkańcach.

Scenariusz i projekt aranżacji ekspozycji są już gotowe. Muzeum opublikowało szczegółową listę kilkudziesięciu konkretnych przedmiotów — od sprzętów domowych i zabawek z okresu PRL, przez wydawnictwa i plakaty, aż po pamiątki z czasów „Solidarności”. Na dalszym planie wystawa opowie także o codzienności PRL-u.

Krakowianie, którzy dysponują poszukiwanymi obiektami, proszeni są o przesyłanie propozycji mailowo na adres [email protected] wraz ze zdjęciami. Na tym etapie muzeum nie przyjmuje przedmiotów fizycznie. Na zgłoszenia czeka do 5 listopada.

Źródło: Muzeum Krakowa (muzeumkrakowa.pl)